ژئوفیزیک هوابرد

امروزه با توجه به نیاز روز افزون صنعت به منابع معدنی و محدودیت‌­های روش­‌های سنتی پی‌جویی و اکتشاف ضروری می‌­باشد که منابع معدنی با استفاده از شیوه‌­های مدرن زمین شناسی و ژئوفیزیکی شناسایی گردند و با شناسایی هر چه بیشتر منابع معدنی، نیازمندی­‌های صنایع مختلف به مواد معدنی مرتفع گردد. ژئوفیزیک هوابرد با استفاده از نصب تجهیزات، ثبت داده­های ژئوفیزیکی بر روی وسیله‌­های پرنده امکان تولید اطلاعات ژئوفیزیک را در پهنه­‌های وسیع در زمان کوتاه ممکن ساخته است. در مناطق مختلف جهان اطلاعات ژئوفیزیکی هوابرد مغناطیس سنجی، رادیومتری، گرانی سنجی و الکترومغناطیس بطور گسترده تولید شده و برای اکتشاف مواد معدنی و مطالعه علوم زمین مورد استفاده قرار گرفته است. کشورهای مختلف با تلفیق این داده­ها با اطلاعات زمین شناسی شناخت کاملی از منابع سطحی و زیر سطحی خود بدست آورند. با توجه به استعدادها و پتانسیل‌­های معدنی موجود در ایران و کاربرد اطلاعات ژئوفیزیک هوابرد نیاز می­باشد تا این اطلاعات در سطح کشور ایران تولید شود. با توجه به عدم وجود یه بخش و شرکت متخصص و مجهز در داخل کشور در سالهای قبل تولید این اطلاعات به شرکت‌های خارجی محول شده است و همچنان در بسیاری از مناطق ایران برداشت اطلاعات ژئوفیزیک هوابرد انجام نشده است و نیاز می­‌باشد که با تشکیل یک شرکت تخصصی در این زمینه نیازمندی­های صنعت اکتشاف و زمین شناسی به اطلاعات ­ژئوفیزیک هوابرد مرتفع گردد تا با شناخت کامل منابع سطحی و زیر سطحی کشور، راه جدید در صنعت اکتشاف مواد معدنی و علوم زمین شناسی ایران آغاز گردد.

 

ژئوفیزیک هوابرد (روش ها و کاربرد)

ژئوفیزیک هوابرد

ژئوفیزیک هوابرد با استفاده از نصب تجهیزات ثبت اطلاعات ژئوفیزیک بر روی وسیله پرنده و برداشت اطلاعات ژئوفیزیکی با استفاده از پرواز بر روی مناطق مورد نظر اجرا می‌­شود. استفاده از وسیله­ های پرنده مانند هواپیما و بالگرد این امکان را به ژئوفیزیک هوابرد می‌­دهد تا بتواند چندین نوع پارامتر فیزیکی (اطلاعات ژئوفیزیکی) را به طور همزمان با استفاده از یک وسیله پرنده و با سرعت بالا نسبت به عملیات ژئوفیزیک زمینی ثبت و برداشت کند. با استفاده از این قابلیت ژئوفیزیک هوابرد توانسته است اطلاعات ژئوفیزیکی را در پهنه­‌های وسیع در زمان کوتا و با صرف هزینه­‌های بسیار کمتر نسبت به عملیات زمین در مناطق مختلف جهان تولید کند. ژئوفیزیک هوابرد جهت شناسایی سارختارهای زمین، عوارض مختلف آن و شناسایی پتانسیل­‌های معدنی موجود در لایه­‌های زمین، اطلاعات بسیار با ارزشی را در اختیار محققین قرار می­دهد. امروزه اطلاعات ژئوفیزیک هوابرد به عنوان اطلاعات پایه و کاربردی برای مطالعات زمین شناسی، اکتشافات معدنی و منابع هیدروکربنی و غیره استفاده می­شود و کشورهای مختلف تلاش دارند که، در تمامی سطح  جغرافیایی کشور خود، اطلاعات ژئوفیزیک هوابرد را تولید کنند. مهم‎ترين روش‎هاى برداشت اطلاعات ژئوفیزیک به شرح زیر می­باشد:

روش مغناطیس‏سنجی: در روش مغناطیس‏‌سنجی هوابرد تغییرات قابلیت مغناطیس‏ پذیری بر روی سطح زمین که ناشی از تغییر مقدار مگنتایت‌ موجود در لایه­‌های زمین می­باشد، اندازه‏‌گیری می‏شود.

روش رادیومتری: روش رادیومتری میزان غلظت عناصر رادیواکتیویته به ویژه توریم، پتاسیم و اورانیم با استفاده از ثبت تشعشعات حاصل از عناصر را تعیین میکند همچنین از این روش برای شناسایی گسترش آلودگی­‌های رادیواکتیو و تهیه نقشه­‌های زمین شناسی سطحی با استفاده از تغییر محتوای مواد رادیو اکتیو استفاده می‌­شود.

روش گرانی سنجی:  هدف از روش گرانی سنجی هوابرد  اندازه‌‏گیری تغییرات چگالی جرمی بر روی سطح زمین است.

روش‏های الکترومغناطیسی (EM): تغییرات سه بعدی رسانایی لایه‌‏های پوسته زمین که ناشی از کانی شناسی، شدت دگرگونی و میزان شوری آب است با استفاده از روش EM هوایی اندازه‏‌گیری و مدل‏سازی می‌‏شوند.

 

کاربرد عملیات ژئوفیزیکی

اکتشاف معادن:

اکتشاف معادنی مانند زغال سنگ، طلا، گرانیت، مس، کیمبرلیت، نیکل مغناطیسی، عناصر گروه پلاتینیوم، اورانیوم، سولفیدهای آتشفشانی. روش‏های مغناطیس سنجی، رادیومتری و   EM هوابرد در این زمینه کاربرد بیشتری دارند و امروزه به طور گسترده‏ای مورد استفاده قرار می‏گیرند.

اکتشاف منابع نفت و گاز:

روش‏های ژئوفیزیکی سال‏ها دراکتشاف مواد نفتی (نفت خام) مورد استفاده قرار گرفته‌‏اند. در سال‌‏های اخیر روش‌‏های ژئوفیزیکی هوابرد مانند روش­های مغناطیس سنجی، گرانی سنجی و EM به طور گسترده‏ای در اکتشاف منابع هیدروکربور، گاز کم عمق و ماسه‌های نفتی و همچنین تهیه نقشه‏‌های هیدروکربور بکار گرفته شده‏‌اند.

کاربردهای محیطی:

بررسی عوامل موثر در محیط زیست از کاربردهای جدید روش‏‌های ژئوفیزیکی هوابرد است که نیازمند انجام اندازه‌‏گیری‏های دقیق است. به عنوان مثال امروزه از روش‌‏های مغناطیس ‏سنجی هوابرد در شناسایی اجسام فلزی مدفون و از روش الکترومغناطیسی جهت تعین سطح آب ایستابی، جدایش آبهای شور و آب‌های آلوده استفاده می­شود. روش پرتوگاما نیز در شناسایی و اکتشاف آلاینده‏‌های رادیواکتیویته ناشی از مصنوعات بشری به کار گرفته شده‌‏اند.

کاربردهای مهندسی:

در سال‌‏های اخیر روش‏‌های مغناطیس‌‏سنجی، گرانی سنجی وEM  هوابرد کاربرد وسیعی در زمینه‌های مهندسی پیدا کرده‏‌اند، از جمله نقشه‏ برداری از نمونه‏‌های خاک، شناسایی توده‌‏های متراکم، تخمین عمق آب، شناسایی فروچال‌های و ناهنجاری­‌های درون زمین، مطالعه زمین لرزه‏‌ها، شناسایی نواحی با تخلخل زیاد به منظور شناسایی بستر سد‏ استفاده می‌­شود.

کلیه حقوق این سایت متعلق به شرکت افراژئوفیزیک می‌باشد